ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಬಿಗ್ ರಿಲೀಫ್: ಹೊಸ FIR ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ
ಇಂದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಕೈಯಲ್ಲೂ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್ ಇದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಾದ ಫೇಸ್ಬುಕ್, ಎಕ್ಸ್ (ಟ್ವಿಟರ್), ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಘಟನೆಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಮುಕ್ತ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಸಣ್ಣ-ಪುಟ್ಟ ಟೀಕೆಗಳಿಗೂ, ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತ ದೂರುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪೊಲೀಸರು ಏಕಾಏಕಿ FIR ದಾಖಲಿಸಿ, ಬಂಧಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಭೀತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಆತಂಕವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧವಾದ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯು ಇದೀಗ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಸುತ್ತೋಲೆಯೊಂದನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರು (DG & IGP) ಡಾ. ಎಂ.ಎ. ಸಲೀಂ ಅವರು ಫೆಬ್ರವರಿ 07, 2026 ರಂದು ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಈ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು, ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ FIR ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಲಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ FIR ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಸಿಕೊಡಲಿದ್ದೇನೆ.
ಹೊಸ FIR ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ :-
ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ FIRಗಳು ಅತಿಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಯಾರಾದರೂ ಒಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಅಥವಾ ಎಕ್ಸ್ (ಟ್ವಿಟ್ಟರ್) ಪೋಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರೆ, ತಕ್ಷಣ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ FIR ದಾಖಲಿಸಿ ಪೊಲೀಸ್ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ (ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 19(1)(a)) ಧಕ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪೊಲೀಸರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಯಾವುದೇ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸದೆ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತ್ತು.
‘ಇಮ್ರಾನ್ ಪ್ರತಾಪ್ಗಢಿ ವಿ. ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಗುಜರಾತ್’ (ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಂಖ್ಯೆ 1545/2025, ದಿನಾಂಕ 28.03.2025) ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ, ಪೂರ್ವಭಾವಿ ವಿಚಾರಣೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತ್ತು. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತೆಲಂಗಾಣ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೊದಲು ಗುರುತಿಸಿದ್ದು, 2025ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ನಲ್ಲ ಬಾಲು (ದುರ್ಗಂ ಶಶಿಧರ್ ಗೌಡ್) ಎಂಬ ಬಿಆರ್ಎಸ್ ಪಕ್ಷದ ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನ ವಿರುದ್ಧ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ ಮೂರು FIRಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಎಂಟು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಫೆಬ್ರುವರಿ 2, 2026ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ (ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಜೆ.ಬಿ. ಪರ್ದಿವಾಲಾ ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಬಿಷ್ಣೋಯಿ) ತೆಲಂಗಾಣ ಸರ್ಕಾರದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಈ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಕರ್ನಾಟಕ ಡಿಜಿಪಿ ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಫೆಬ್ರುವರಿ 7ರಂದು ಹೊಸ FIR ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಸುತ್ತೋಲೆ ಹೊರಡಿಸಿದರು (ಸಂಖ್ಯೆ: L&O/MISC/06/2026). ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ಫೆಬ್ರವರಿ 6, 2026 ರಂದು ಪುತ್ತೂರಿನ ಒಂದು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಾಷಣ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಈ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು FIR ತನಿಖೆಗೆ ತಡೆ ನೀಡಿತ್ತು, ಇದು ಈ ಹೊಸ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು :-
ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆ ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಸುತ್ತೋಲೆ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದೂರು ಬಂದಾಗ ಪೊಲೀಸರು ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ 8 ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಮಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:
1. ದೂರುದಾರರ ಅರ್ಹತೆ : ಯಾರು ದೂರು ನೀಡಬಹುದು?
ಹಿಂದೆಲ್ಲಾ, ಯಾರೋ ಮಾಡಿದ ಪೋಸ್ಟ್ಗೆ, ಆ ಪೋಸ್ಟ್ಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಹೋಗಿ ಮಾನನಷ್ಟ ದೂರು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ. ಆದರೆ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮಾನನಷ್ಟ ಅಥವಾ ಅಂತಹುದೇ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ FIR ದಾಖಲಿಸುವ ಮೊದಲು, ದೂರುದಾರರು ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ “ಬಾಧಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ” ಹೌದೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಅಪರಾಧವು ಸಂಜ್ಞೇಯ (Cognizable – ಗಂಭೀರ ಸ್ವರೂಪದ) ಅಪರಾಧವಾಗಿರದ ಹೊರತು, ಸಂಬಂಧಪಡದ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನೀಡುವ ದೂರುಗಳನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ.
2. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತನಿಖೆ ಕಡ್ಡಾಯ :
ಒಂದು ವೇಳೆ ದೂರುದಾರರು ನೀಡಿದ ದೂರಿನಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಸ್ವರೂಪದ ಅಪರಾಧದ ಅಂಶಗಳಿದ್ದರೆ, ಪೊಲೀಸರು ತಕ್ಷಣವೇ FIR ದಾಖಲಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ದೂರಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಅಪರಾಧದ ಅಂಶಗಳು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಸಾಬೀತಾಗುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೊದಲು ‘ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಚಾರಣೆ’ ನಡೆಸಬೇಕು.
3. ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ :
ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಬಿತ್ತುವುದು, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಅವಮಾನ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಲಭೆ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಅಥವಾ ದೇಶದ್ರೋಹದಂತಹ ಆರೋಪಗಳಿದ್ದಾಗ, ಕೇವಲ ದೂರಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೇಸ್ ದಾಖಲಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡುವುದು, ದ್ವೇಷ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಶಾಂತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಂತಹ ಸ್ಪಷ್ಟ ಆಧಾರಗಳು ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪುಗಳಾದ ‘ಕೇದಾರ್ ನಾಥ್ ಸಿಂಗ್’ ಮತ್ತು ‘ಶ್ರೇಯಾ ಸಿಂಘಾಲ್’ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿನ ತತ್ವಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕು.
4. ರಾಜಕೀಯ ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂವಿಧಾನದ ರಕ್ಷಣೆ :
ಇದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಅಂಶ. ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಟೀಕಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಅದು ಅಪರಾಧವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಠಿಣ, ಆಕ್ಷೇಪಾರ್ಹ ಅಥವಾ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ರಾಜಕೀಯ ಭಾಷಣ ಅಥವಾ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪೊಲೀಸರು ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಆ ಪೋಸ್ಟ್ ಅಥವಾ ಭಾಷಣವು ನೇರವಾಗಿ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡಿದರೆ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಬೆದರಿಕೆ ಒಡ್ಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 19(1)(ಎ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಮುಕ್ತ ರಾಜಕೀಯ ಟೀಕೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
ಮುಂದಿನ ವಾರದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ನಾಲ್ಕು FIR ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು, ಅದರಿಂದ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಆಗುವ ಲಾಭಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿಕೊಡಲಿದ್ದೇನೆ.
5. ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ನೇರ FIR ಇಲ್ಲ :
ಮಾನನಷ್ಟ ಎಂಬುದು ಅಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪೊಲೀಸರು ನೇರವಾಗಿ FIR ದಾಖಲಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ದೂರುದಾರರಿಗೆ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಪೊಲೀಸರು ಸೂಚಿಸಬೇಕು. ಹೊಸ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ (BNSS) ಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 174(2) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆದೇಶವಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಪೊಲೀಸರು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು.
6. ಬಂಧನ ನಿಯಮಗಳ ಕಡ್ಡಾಯ ಪಾಲನೆ :
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಹಾಕಿದವರನ್ನು ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂಧಿಸುವ ಭಯದ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಈ ನಿಯಮ ಅಂತ್ಯ ಹಾಡಲಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸುವಾಗ, ‘ಅರ್ನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ವಿ. ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಬಿಹಾರ್’ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ರೂಪಿಸಿರುವ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಸೂಚಿಸಿರುವ ತತ್ವಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಅಥವಾ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ.
7. ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆ :
ರಾಜಕೀಯ ಟೀಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, FIR ದಾಖಲಿಸುವ ಮುನ್ನ ಪೊಲೀಸರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್ ಅವರಿಂದ ಪೂರ್ವ ಕಾನೂನು ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು. ತಾವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಕ್ರಮವು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಥನೀಯವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕ್ಕೊಂಡ ನಂತರವೇ FIR ದಾಖಲಿಸಬೇಕು.
8. ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು ದೂರುಗಳ ವಜಾ :
ಒಂದು ವೇಳೆ ಬಂದಿರುವ ದೂರು ಕ್ಷುಲ್ಲಕ, ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಅಂತಹ ದೂರುಗಳನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ವಜಾಗೊಳಿಸಬೇಕು. BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 176(1) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ತನಿಖೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಬೇಕು.
ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಇದರಿಂದೇನು ಲಾಭ?
ಕರ್ನಾಟಕ ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯ ಈ ಕ್ರಮ ನಿಜಕ್ಕೂ ಶ್ಲಾಘನೀಯ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಅಥವಾ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಹಕ್ಕು. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾರೂಢರ ಅಥವಾ ಪ್ರಭಾವಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಣ್ಣ ಟೀಕೆ ಮಾಡಿದರೂ, ಅವರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಯಾವುದೋ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ದೂರು ನೀಡುವುದು, ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರು ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ತಕ್ಷಣ FIR ದಾಖಲಿಸಿ ಬಂಧಿಸುವ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದವು. ಇದು ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲಿನ ನೇರ ದಾಳಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಇದೀಗ ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರು (DG & IGP) ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಸುತ್ತೋಲೆ ಹೊರಡಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಪೊಲೀಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದುರ್ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, “ಬಾಧಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ” ಮಾತ್ರ ದೂರು ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮವು, ಅನಾಮಧೇಯರು ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ನೀಡುವ ಸಾವಿರಾರು ಸುಳ್ಳು ದೂರುಗಳಿಗೆ ತಡೆಗೋಡೆಯಾಗಲಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ರಾಜಕೀಯ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಆದೇಶವು, ಸ್ವತಂತ್ರ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದ ಹೋರಾಟಗಾರರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ನೆಮ್ಮದಿ ತಂದಿದೆ.
ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಕಾನೂನು ಕಿರುಕುಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆಶಾಭಾವ ಈ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಿಂದ ಮೂಡಿದೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಟೀಕೆ ಅಪರಾಧವಲ್ಲ, ರಾಜಕೀಯ ದ್ವೇಷದಿಂದ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ದೂರಿಗೆ ಮೊದಲು ಪರಿಶೀಲನೆ ಇದೆ, ಮಾನನಷ್ಟ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ನೇರ ಬಂಧನ ಇಲ್ಲ ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಬಂಧನ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ — ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಹೊಸ FIR ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯಿಂದ ದೊರೆತ ಪ್ರಮುಖ ರಕ್ಷಣೆಗಳು.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು :-
ಈ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಟ್ಟದ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಒತ್ತಡವಿಲ್ಲದೆ ಈ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉಳಿದಿದೆ. ಈ ಸುತ್ತೋಲೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಬೆಂಬಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನೂ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಬಳಕೆದಾರನಾಗಿರುವ ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕಾನೂನು ನಿಮ್ಮ ಬೆನ್ನಿಗಿದೆ — ಆದರೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ನಿಮ್ಮ ಹೆಗಲ ಮೇಲಿದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಈ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ತಿರುಳು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿ — ಈ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ನಾಣ್ಯದ ಎರಡು ಮುಖಗಳು. ಅದನ್ನು ಮರೆಯದೆ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಬಳಸಿ, ನಿಮ್ಮ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.




